Radoi Ralin – Êdốp của Bulgaria – Vua châm biếm


Radøy Ralin tên thật là Dimitar Stefanov Stoyanov, là một nhà văn, nhà thơ, viết truyện châm biếm, được nhiều người gọi là Êdốp của Bulgaria vì những bài viết trào phúng của ông.

Ông là tác giả của nhiều cuốn sách với thơ, văn xuôi và truyện trào phúng, bao gồm cả tuyển tập huyền thoại “Ớt cay” (1965) và vở kịch nổi tiếng “Ngẫu hứng” (1962) đồng tác giả với Valery Petrov – và cả hai tác phẩm đều bị đình chỉ.

Năm 2000, ông được trao giải thưởng “Hristo G.Danov” vì những đóng góp cho nền văn học Bulgaria nhưng ông không đến dự buổi lễ ở Plovdiv.

Radoi Ralin sinh ngày 22/4/1923 tại Sliven, mất ngày 21/7/2004 tại Sofia. Tên ông được đặt cho quảng trường phía trước rạp chiếu phim “Iztok” cũ đối diện khách sạn  “Pliska” ở Sofia. Ngày 24/5/2012 tại đó đã đặt bức tượng của Radoi Ralin, tác phẩm của bạn ông và là nghệ sĩ George Chapkanov. Bức tượng với cánh tay dang rộng và lòng bàn tay mở ra. Các thanh niên đi ngang qua bức tượng thường “Chào” bằng cách chạm vào tay ông, bởi vì bức tượng bằng với kích thước người thật và đứng ngay trên vỉa hè không có bất kỳ bệ đỡ nào.

Sự thật về cái chết của Êdốp

Truyện ngắn của Radoi Ralin

Êdốp – nhà thơ ngụ ngôn xuất thân từ nô lệ của Hy Lạp thời cổ đại (thế kỷ 6 trước Công nguyên).

Một hôm, Êdốp đang làm việc tại vườn nho của ông chủ và đang ngẫm nghĩ về bài thơ ngụ ngôn sắp tới của mình về con cáo và con cừu non thì các quan chấp chính cho vời đến.
– Nghe này, Êdốp!- Một vị quan nói.
– Tôi xin nghe – Êdốp đáp.
– Chúng ta đang định phong cho nhà ngươi danh hiệu “viện sĩ” và đưa nhà ngươi vào biên chế của Viện hàn lâm khoa học Hy Lạp.
– Tôi không muốn làm viện sĩ – Êdốp băn khoăn đáp.
– Nhưng chúng ta đã quyết định rồi – Các quan chấp chính ngạc nhiên nói.
– Của đáng tội, tôi sẽ làm gì tại Viện hàn lâm? Ai đời một nhà thơ châm biếm lại trở thành viện sĩ bao giờ?
– Chúng ta đã suy nghĩ kỹ về điều này……Nhà ngươi sẽ làm từ điển.
– Tôi ấy à? Từ điển gì?!
– Nhà ngươi có thấy không, những bài thơ ngụ ngôn của nhà ngươi được lan truyền rộng rãi đến mức dân chúng ở khắp nơi đều nói bằng ngôn ngữ của nhà ngươi. Và vì thế mà chúng ta không thể tìm được tiếng nói chung với nhân dân. Nhà ngươi sẽ biên soạn cho chúng ta một cuốn từ điển ngôn ngữ Êdốp, và chúng ta sẽ biết được mọi người thực sự suy nghĩ gì để ứng xử cho phù hợp với ý muốn và nguyện vọng của nhân dân.
– Thế còn thơ ngụ ngôn?
– Thơ ngụ ngôn nào? Ha ha ha… nhà ngươi cứ việc viết. Không ai ngăn cản nhà ngươi làm việc ấy.
– Thôi được, nếu các ngài muốn đi tìm tiếng nói chung với nhân dân thì đó lại là chuyện khác! – Êdốp bằng lòng và trở thành viện sĩ.
Êdốp vốn cần cù chăm chỉ và chẳng bao lâu sau đã biên soạn xong mấy tập từ điển ngôn ngữ Êdốp.

Thứ ngôn ngữ này đã được các quan chấp chính, các nhà quý tộc, các viên chức quan lại, các vị tư tế và các pháp quan, các vị lãnh chúa và các quan chức khác… quán triệt. Họ đã nắm được thứ ngôn ngữ của Êdốp và hễ nghe thấy có người nào ở nơi nào đó và vào lúc nào đó nói bằng thứ ngôn ngữ ấy thì họ lập tức hiểu ngay ý nghĩ thầm kín của con người, nỗi đau đầu bí ẩn nào đó đang giày vò họ và đã giải thoát cho con người khỏi nỗi khổ ấy. Cùng với cái đầu của họ.

Sau khi một nửa dân chúng được giải thoát khỏi bệnh đau đầu thì một nửa số dân chúng còn lại tự nguyện xin khước từ thứ ngôn ngữ của Êdốp.
Và các vị quan chấp chính lại tìm được tiếng nói chung với toàn thể nhân dân.

Sau đó họ lại cho gọi Êdốp đến:
– Vào thời gian gần đây, dân chúng đã quên hẳn thứ ngôn ngữ của Êdốp. Thứ ngôn ngữ của nhà ngươi, hỡi tên Êdốp kia, té ra là không vĩnh cửu và chỉ mang tính chất nhất thời, bởi vậy việc tiếp tục biên soạn từ điển là không cần thiết nữa. Nhưng ở giai đoạn này nhà ngươi vẫn còn có ích và chúng ta đã quyết định giữ lại một biên chế cho nhà ngươi. Nhà ngươi hãy cứ tiếp tục viết những bài ngụ ngôn của mình đi… Ha…ha…ha! Sẽ không ai ngăn cản nhà ngươi cả. Ha…ha…ha!
Và khi ấy, Êdốp bèn leo lên một quả núi đá và lao mình xuống vực thẳm.

Sự thật về cái chết của Êdốp là như vậy. Còn tất cả những thứ khác đều là những chuyện hoang đường.

LÊ SƠN dịch

Радой Ралин – българският Езоп – Царят на епиграмата

Радой Ралин (псевдоним на Димитър Стефанов Стоянов) е български писател, поет, сатирик и дисидент.

Поетът Радой Ралин, наричан от мнозина “българския Езоп” заради сатиричните си текстове. Автор e на десетки книги с поезия, проза и епиграми, включително легендарния сборник “Люти чушки” (1965 г.) и знаменитата пиеса “Импровизация” (1962 г.) в съавторство с Валери Петров – и двете спрени.
През 2000 г. му присъждат голямата награда за принос в българската книжовна култура “Христо Г.Данов”, но той не отива на церемонията в Пловдив.

Радой Ралин е роден е на 22 април 1923 г. в Сливен, почина на 21 юли 2004 г. На негово име е наречен площадът пред бившето кино „Изток“ срещу хотел „Плиска“ в София. На 24 май 2012 г. там е поставена и скулптора на Радой Ралин, дело на приятеля и твореца Георги Чапкънов. Фигурата е с разперени ръце и открити длани, с което изразява „щедрост на откровенията“ и сякаш казва „Спрете се…“ на отсрещния „Голиат“ (луксозната бизнес сграда отвъд булеварда). На другата сутрин, след откриването на паметника, при букетите се появява лист с надпис: „Радой Ралин – будната съвест на народа, при комунистическото Мракобесие“.

Често минаващите покрай скулптурата младежи си правят „Здрасти“, като допират ръце, защото тя е в естествен ръст, стъпила без всякакви постаменти направо на плочника.

Това е българския Езоп – човек предан и отдаден на идеята за свобода, равенство и братство, останал верен коректив на всяка власт, която се отклонява от идеализма, а вместо него затъва в блатото на егоизма. Арестуван за съпротива срещу монархическия режим и свидетел на изгарянето на собствените си произведения, от комунистическата цензура. Изключвам от училище заради четене на леви стихотворения и посочен като дисидент от френския президент.

За „десерт”, ви оставям няколко негови крилати фрази:
1.“Ако народът не може да бъде целокупен, лесно ще стане изцяло купен!“
2. „Безсънието на гладния е най-честната телевизия.“
3. „Добре, че страданието е лично, иначе властниците ще го възложат на подчинените си срещу скромно служебно възнаграждение.“
4. „Докато го надявам, надявам се…“5. „Дошло едно време, нито да те спират, нито да те започват…“
6. „Държавниците докарат ли поданиците си до пълно ограбване, ги тренират за нашествия в чужди страни…“
7. „Един народ не бива да бъде безкрайно голям — ще му се разсее националното съзнание.“
8. „Единствената безспорна истина са некролозите.“
9. „Журналистиката стане ли ялова, ражда ежедневно сензации.“
10. „Историята има цена само тогава, когато престане да бъде злопаметна.“
11. „Когато един народ мълчи, навярно е вцепенен от успехите си!“
12. „Лидерска скромност: нека да сме по-малко, че да си поделим по по-множко.“
13. „Народе мой, докато не стане всеки самостоятелен, не може да бъде собственик.“
14. „Не ме е страх от министъра на културата, а от културата на министъра.“
15. „Педя човек — лакът брадва.“
16. „Пенсионираха и последния неграмотен човек. Сега остава да ограмотим и правописа ни.“
17. „Понякога невежеството предпазва културата. Ако по време на игото нашите музиканти знаеха нотите, с колко ли оди биха възхвалявали угнетителите си?“
18. „Приятелството е демокрация, но колко трае?“
19. „Проституирай според чергата си.“
20. „Революцията е една премиера. После спектакълът пада.“
21. „Роднинството е тоталитаризъм — нямаш право на избор, но е истинско и вечно!…“
22. „След като смъртта прави всички равни, равенството смърт ли е?“
23. „Смеха — и глухите го чуват и слепите го виждат…“
24. „Спестяваната съвест се олихвява.“
25. „Съветът е като подарък: неучтиво е да не го приемеш, но не си задължен да го употребиш.“
26. „Съединението прави салата.“
27. „Търпението е незабележима форма на гниенето!“
28. „Влезеш ли в историята, гледай да не се заседяваш — ще й станеш досаден.“
29. „Ела култ, че без тебе по-култ.“
30. „По-страшен от СПИН-а, по-опасен от рака – сега за сега си остава простака.“

Автор: Стоян Гълъбов

Източници: slovo.bg, wikipedia.org, contact.bg, e-vestnik.bg

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Free counters!

%d bloggers like this: