45 năm phim “Trên từng cây số” – huyền thoại trên màn ảnh nhỏ


Bộ phim khiến đường phố vắng tanh.

“Trên từng cây số” không chỉ là một bộ phim, đó là một huyền thoại của điện ảnh, truyền hình Bulgaria và có lẽ là series phim thành công nhất của Bulgaria cho đến ngày nay. Tác phẩm truyền hình phiêu lưu về chủ đề quân du kích nảy sinh từ tình yêu lớn lao giữa Đài truyền hình và Bộ Nội vụ Bulgaria. Những người khởi xướng chính là Leda Mileva và nhà văn Kostadin Kyulyumov, Cục phó đầu tiên của Cục An ninh Quốc gia số 6 khét tiếng. Kyulyumov, một trong 5 tác giả kịch bản của loạt phim này chính là người đã nghĩ ra cái tên “Trên từng cây số”. Nguồn tài chính của phim lấy từ Trung ương Đảng Cộng sản – với bộ phim này sẽ tổ chức kỷ niệm 25 năm ngày chiến thắng mùng 9 tháng Chín (ngày Quốc khánh của Bulgaria thời kỳ đó)

13 tập phim đầu tiên phát sóng vào năm 1969 đạt được thành công về lượng người xem đáng kinh ngạc và điều đó thúc đẩy các nhà sản xuất làm tiếp 13 tập nữa, được chiếu trên truyền hình Bulgaria năm 1971. Loạt phim này được chia thành hai phần – phần đầu dựng về thời kỳ trước ngày 09 Tháng Chín năm 1944 , và phần sau là thời kỳ sau đó.

Nhân vật chính của bộ phim với bí danh Sergei là một hình tượng tổng hợp của các nhà hoạt động của Đảng Cộng sản trong những năm đấu tranh bất hợp pháp. Trong việc xây dựng nhân vật này đã sử dụng nhiều nhất tính cách và các sự kiện trong cuộc đời của nhà nhảy dù Tsvyatko Radoynov và thủy thủ tàu ngầm Sabi Dimitrov, họ đến Bulgaria bất hợp pháp, nhưng bị bắt và bị cảnh sát giết chết. Ông là một người cộng sản kiên định, có cha bị giết trong cuộc khởi nghĩa tháng 9 năm 1923, sau này trở thành một điệp viên của tình báo Liên Xô, tham gia vào cuộc nội chiến ở Tây Ban Nha và phong trào du kích ở Bulgaria. Ông là người giàu tình cảm, toát lên vẻ quyến rũ đàn ông, có lúc biểu hiện như một playboy. Vai chính được giao cho Stefan Danailov 27 tuổi. Với sự quyến rũ và hình ảnh khiêm nhường của “kẻ đào hoa trầm tính” anh chàng điển trai trẻ trung trở thành nhân vật yêu thích của cả nước, và ảnh của anh được bày bán bên cạnh ảnh của Lili Ivanova.

Hai nhân vật chính, hiện thân của sự đối lập và luôn trong tình trạng đối đầu là thiếu tá Deyanov và Bogdan Velinski. Georgi Markov khắc hoạ nên hình ảnh của cảnh sát Bogdan Velinski. sử dụng một số phần trong cuốn tiểu sử của vị Cục trưởng nổi tiếng của trong Cục cảnh sát Nikola Geshev. Anh ta trước tiên là một cảnh sát trẻ và xông xáo, nhờ thế được thăng chức lên đứng đầu cơ quan mật vụ Anh, và sau ngày 09 tháng 9 năm 1944 trở thành mật vụ của tình báo Mỹ. Velinski là một người tính toán  với đầu óc lạnh lùng và tháo vát, luôn tin vào các con xúc xắc. Hắn biết kiềm chế khỏi sự tàn bạo không cần thiết chống lại những người cộng sản. Vai này do George Cherkelov đảm nhiệm, người nghệ sĩ khó quên này đã rời bỏ chúng ta cách đây không lâu.

Markov đặc biệt nhạy cảm với nhân vật của mình và không cho phép thay đổi ngay cả lời thoại mà không có sự đồng ý của ông. Khi phát sóng phim “Trên từng cây số ” trên đài truyên hình cuối mùa hè năm 1969, Markov đã trốn khỏi Bulgaria và do đó ông không nằm trong số các tác giả của bộ phim. Theo lệnh của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản tên của ông bị gỡ khỏi các dòng tít trên phim và không được đưa vào trong Quyết định khen thưởng các tác giả với giải thưởng Dimitrov.

Nhân vật đầy màu sắc nhất trong phim là Dimitar Bombov, thường được gọi là Mitko Bombata. Là bạn của Sergo từ thời thơ ấu, là người đồng hành trung thành của anh. Một tính cách đơn thuần nhưng đẹp. Nhân vật là đứa con tinh thần của người phụ nữ duy nhất trong ekip làm phim Svoboda Bachvarova. Tuy nhiên, rất nhiều lời thoại hài hước nhất là do diễn viên Grigor Vachkov tự mình nghĩ ra tại trường quay. Thực ra vai Mitko Bombata định giao cho George Kaloyanchev. Vào thời điểm đó, không ai có thể sánh với danh hài số 1 này.  Nhưng ông đang bận đóng vai Ê-dốp trong bộ phim cùng tên của Rangel Valchanov và đạo diễn Sharlandjiev đề nghị Grigor Vachkov đóng thay.

Ban đầu nhân vật của ông được xây dựng khá mờ nhạt, toàn bộ trọng lực của kịch bản được đặt vào hình ảnh của Sergei. Tuy nhiên, khi quay tập “Cô gái Di-gan” với Pepa Nikolova đóng vai Dzhalma, mọi người đứng ngoài tụ tập thấy dân làng ở Dolni Pasarel cười chết ngất với màn trình diễn của Grigor Vachkov, biên tập viên Nikola Petrov chia sẻ điều này với biên kịch Svoboda Buchvarova và bà đã xoáy sâu hơn hình ảnh của Bombata.

Các nhân vật đáng nhớ khác trong phim là:

Thiếu tá Simeon Kanazirev (Kanazircheto) – là bạn cùng với thiếu tá Deyanov và phần nào bạn bè thời thơ ấu, nhưng trong cuộc khởi nghĩa Tháng Chín cha của họ đứng ở hai bên chiến tuyến, điều đó đặt dấu chấm hết cho tình bạn của họ. Hình ảnh của ông là một quân nhân tàn bạo và thẳng tính.

Chỉ huy trưởng – một người cộng sản lớn tuổi dày dặn kinh nghiệm, tham gia vào tất cả các cuộc đấu tranh bất hợp pháp của các Đảng. Nổi bật với tính cách mạnh mẽ và phẩm cách đặc biệt của một trưởng lão.

Alexey Vershinin – đặc vụ của tình báo Liên Xô, cũng là một cộng sự lâu năm của thiếu tá Deyanov.

Cậu học sinh trung học – xuất hiện trong số ít tập nhưng đã trở thành một hình ảnh biểu trưng. Là hiện thân của sự ngây thơ và xúc động mạnh mẽ của remsisti (thanh thiếu niên của Đoàn thanh niên) trong thời kỳ đấu tranh bất hợp pháp.

“Trên từng cây số” sẽ đi vào lịch sử và với một trong những sai sót lớn nhất trong nền điện ảnh của Bulgaria. Trong tập phim thứ chín là khung cảnh bắt đầu mỗi tập phim: Chàng sinh viên (do Costa Karageorgiev đóng) bị giết bên cạnh cột cây số, dùng hết sức lực cuối cùng của mình để hô: “Chúng ta có mặt trên từng cây số …” Trong tập phim cuối cùng – “Ngày đầu tiên” trong đoàn du kích đi giành chính quyền ở Sofia, chúng ta lại thấy cậu với khẩu súng trường trên vai.

Sự xuất hiện của phim “Trên từng cây số” trên truyền hình đã trở thành lễ hội thực sự cho người dân lao động xã hội chủ nghĩa. Bộ phim đạt được thành công to lớn, và các nhân vật trong phim trở thành những ngôi sao thực sự. Những người trên 55 tuổi đến nay vẫn nhớ những con phố vắng tanh như thế nào mỗi khi bắt đầu chiếu tập tiếp theo của bộ phim “Trên từng cây số”. Bộ phim đỉnh này được phát sóng trên tất cả các truyền hình xã hội chủ nghĩa, bao gồm cả Trung Quốc, cũng như ở một số nước phương Tây. Thái độ kiêu ngạo nhất đối với bộ phim là ở Liên Xô, ở đó họ không chấp nhận người nào đó khác có thể làm phim nhiều tập hay hơn những bộ phim của họ là “Thanh kiếm và lá chắn”, “17 khoảnh khắc của mùa xuân” và những phim khác. Theo biên tập viên Nikola Petrov bộ phim đã được hơn 400 triệu người xem. Nhưng phim đã không mang lại một xu nào cho Đài truyền hình Bulgaria. Theo thực tế lúc đó “các đài truyền hình anh em” trao đổi qua lại các phim điện ảnh, phim nhiều tập và các chương trình giải trí.

45 năm sau khi phim phát sóng lần đầu, tất cả các diễn viên đóng các vai chính và một số vai phụ trong bộ phim đã rời bỏ thế giới này, tất nhiên trừ Lambo (tên gọi thân mật của diễn viên Stefan Danailov người đóng vai chính thiếu tá Deanov).

Và vẫn còn sống nhà thơ Naiden Valchev, người đã viết lời bài hát trong phim:

Lá cờ đỏ sinh ra chúng ta,
Cái chết sẽ không đe doạ được chúng ta
– Chúng ta có mặt trên từng cây số
và như vậy cho đến tận cùng thế giới.

Thanh Hằng dịch

.

Trên từng cây số vietsub tập 01+02 trên Dailymotion:

http://www.dailymotion.com/video/xud…p-1_shortfilms

http://www.dailymotion.com/video/xud…p-2_shortfilms

.

45 години „На всеки километър“ – легендата от малкия екран.

На всеки километър“ не е просто сериал, той е легенда в българското телевизионно кино и може би най-хитовия български сериал до момента. Приключенската тв продукция на партизанска тематика се ражда от голямата любов между Българска телевизия и МВР. Главните инициатори са Леда Милева и писателят Костадин Кюлюмов, който е първият зам.-началник на прословутото Шесто управление на ДС. Кюлюмов, който е и един от петимата сценаристи на сериала измисля и името „На всеки километър“. Финансирането на продукцията идва от ЦК на БКП – със сериала е трябвало да бъде ознаменувана 25-годишнината от деветосептемврийската победа. Първте 13 серии, излъчени през 1969 г, имат невероятен зрителски успех и това кара създателите му да направят още 13, показани по БТ през 1971 г. Така сериалът се разделя в две художествени части – първата се развива преди 9 септември 1944, а другата – след това.

Снимките на сериала започват през 1969 г. Сценаристите на филма са Павел Вежинов, Свобода Бъчварова, Евгени Константинов, Костадин Кюлюмов и писателят-дисидент Георги Марков. Режисьори са Любомир Шарланджиев и Неделчо Чернев. Петимата сценаристи си разпределят 13-те епизода и всеки пише своя. Когато обаче накрая ги събират, се оказва, че един и същи герой говори по различен начин в зависимост от стила на автора си. Тогава Георги Марков-Джери влиза в ролята на диалогист и „рендосва“ репликите. На него принадлежи и последната литературно-художествена редакция на текста.

Ако Костадин Кюлюмов е основният двигател на проекта, Павел Вежинов е литературният тартор на групата. Заради безспорния си авторитет той има последната дума в творческите спорове при писането на сериите. Вежинов е „бащата“ на Никола Деянов. Главният герой на сериала с нелегалното име Сергей е събирателен образ на дейците на БКП през годините на нелегалната съпротива. В изграждането му са използвани най-много черти и факти от живота на парашутиста Цвятко Радойнов и подводничаря Съби Димитров, пристигнали нелегално в България, но заловени и убити от полицията. Той е убеден комунист, чийто баща е убит по време на Септемврийското въстание от 1923 г. По-късно става агент на съветското разузнаване, участва в Гражданската война в Испания и в партизанското движение в България. Той е емоционален, излъчва момчешки чар, на моменти се изявява като плейбой. Главната роля е поверена на 27 годишния Стефан Данаилов. С чара си и ненатрапчивия образ на “готино копеле”, младият красавец става всенароден любимец, а картичките му се продават по РЕП-овете редом до тези на Лили Иванова.

Двамата главни герои, които въплъщават противоположностите и се намират в постоянно противоборство, са майор Деянов и Богдан Велински. Георги Марков извайва образа на полицая Богдан Велински, като използва части от биографията на прочутия началник на отделение „Б“ в Дирекцията на полицията Никола Гешев. Той първо е млад и пробивен полицай, впоследствие се издига до началник на тайните служби на Царството, а след 9 септември 1944 става агент на американското разузнаване. Велински е пресметлив, с хладен и съобразителен ум. Вярва, че заровете му предсказват изхода от започнатото. Въздържа се от излишна жестокост спрямо комунистите. Ролята му се изпълнява от незабравимия Георги Черкелов, напуснал ни неотдавна.

Марков е особено ревнив към героя си и не дава да се промени дори и реплика без изричното му съгласие. Когато излъчват „На всеки километър“ по БТ през късното лято на 1969 г., Марков вече е избягал от България и затова го няма сред авторите на сериала. По нареждане на ЦК на БКП името му е свалено от надписите на филма и не е включено в Указа за удостояване на авторите с Димитровска награда.

Най-колоритният герой в сериала е Димитър Бомбов, известен повече като Митко Бомбата. Приятел на Серго от детството, негов верен съратник. Простодушен, но живописен характер. Той е рожба на единствената жена в екипа Свобода Бъчварова. Много от най-смешните реплики обаче актьорът Григор Вачков си измисля сам на снимачната площадка. Всъщност за ролята на Митко Бомбата е гласен Георги Калоянчев. По онова време никой не можел да му оспорва палмата на комедиен ас №1. Калата обаче се снима в ролята на Езоп в едноименния филм на Рангел Вълчанов и режисьорът Шарланджиев предлага Григор Вачков за негов заместник. Първоначално героят му е доста слабо разработен, цялата драматургична сила била хвърлена върху образа на Сергей. Когато обаче снимат епизода „Циганката“ с незабравимата Пепа Николова в ролята на Джалма, статистите и натрупалите се да гледат сеир селяни от Долни Пасарел умират от смях при изпълненията на Григор Вачков. Редакторът на филма Никола Петров споделя това със сценаристката Свобода Бъчварова и тя задълбочава образа на Бомбата.

Други запомнящи се образи във филма са:

Майор Симеон Каназирев (Каназирчето) — с майор Деянов са съученици и донякъде приятели в детството, но по време на Септемврийското въстание бащите им застават от двете различни страни на барикадата, което слага край на приятелството им. Образът му е на садистичен и праволинеен военен. В ролята Петър Пенков.

Войводата— стар и опитен комунист, участвал във всички нелегални борби на партията. Отличава се със стабилен характер и особеното достойнство на старейшина. В ролята Георги Георгиев – Гец.

Алексей Вершинин — агент на съветските тайни служби, също отдавнашен съратник на майор Деянов. В ролята Любомир Кабакчиев.

Гимназистът— появява се в малко серии, но става знаков образ. Въплъщава наивността и силната емоционалност на ремсистите (юношите от РМС) по време на нелегалната съпротива.

„На всеки километър“ ще остане в историята и с един от най-големите гафове в киното ни. В девета серия е онзи кадър, с който започва всеки епизод: Ученика (в ролята е Коста Карагеоргиев) пада убит край един километричен камък, успявайки със сетни сили да извика: „Ние сме на всеки километър…“ В последната серия – „Първият ден“, в партизанската колона, която отива да завземе властта в София, отново виждаме Ученика с пушка на рамо.

Появата на „На всеки километър“ по телевизията се превръща в истински празник за социалистическия труженик. Филмът има огромен успех, а героите му стават истински звезди. Хората над 55 годишна възраст и до днес си спомнят как улиците опустявали, когато почнел поредният епизод от „На всеки километър“. Топ сериалът е излъчван по всички социалистически телевизии, включително и в Китай, както и в някои западни страни. Най-високомерно е отношението към него в Съветския съюз, там не приемат, че някой друг може да направи по-добър сериал от техните „Щит и меч“, „17 мига от пролетта“ и др. Според редактора Никола Петров сериалът е гледан от над 400 милиона зрители. На БТ обаче не донася и един лев. Според тогавашната практика „братските телевизии“ си разменят на бартер филми, сериали и забавни програми.

45 години след първото му излъчване от този свят си отидоха всички актьори, изиграли главните и някои от второстепенните роли в телевизионния сериал, без Ламбо, разбира се. Няма ги Григор Вачков, Любомир Кабакчиев, Петър Слабаков, Георги Георгиев-Гец, Коста Карагеоргиев, Петър Пенков, Евстати Стратев, Петър Чернев, Георги Попов, Васил Попилиев, Стефан Гецов, Коста Цонев, Андрей Чапразов, Богомил Симеонов, Невена Коканова, Пепа Николова…

Отдавна не са сред нас двамата режисьори Неделчо Чернев и Любомир Шарланджиев, операторът Емил Вагенщайн, композиторът Петър Ступел, редакторът Никола Петров, художникът Петко Бончев. Няма я и бойната група от сценаристи.

Но е жив поетът Найден Вълчев, който написва текста към песента във филма:
Нас червеното знаме
роди ни,
нас не ще ни уплаши
смъртта
– ние сме на всеки километър
и така – до края на света…

Източник: http://www.24chasa.bg, bg.wikipedia.org

6 Comments (+add yours?)

  1. Tuan Le
    Sep 20, 2016 @ 07:58:43

    Thời mình học cấp 2 cả nước cứ sôi lên vì film nầy, mỗi tối ai nấy háo hức canh TV xem thanh tra gì đó, còn mình chỉ coi mỗi bài hát mở đầu “nạp xà lê điu dù khê ờ pớ ti…” xong là đi ngủ 😉

    Reply

  2. Lhs Bulgaria
    Sep 24, 2015 @ 18:54:32

    Stefan Danailov khi là Bộ trưởng Bộ Văn hoá:

     photo image.jpg1_12.jpg

    Stefan Danailov rất được yêu quí và nổi tiếng ở Việt Nam nhờ bộ phim “Trên từng cây số”, Phó chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa phát biểu tại lễ khai mạc triển lãm ảnh “Việt Nam ngày nay” năm 2005:

     photo image.jpg2_5.jpg

    Reply

  3. Hiệu Minh
    Sep 20, 2015 @ 19:45:56

    Địa chỉ Blog hieuminh.wordpress.com hoặc hieuminh.org

    Reply

  4. Hiệu Minh
    Sep 20, 2015 @ 19:44:35

    Hôm nay mới biết có nhiều blog về Bulgaria qua FB của anh Nguyễn Quang Lâp. Tôi đi Bulgaria từ 1985-1988 làm thực tập sinh KH, có ở Plovdiv, Sofia và đôi có bài viết về Bulgaria. Có bài mới sẽ share với các bạn.

    Có lẽ admin nên để đường link vào Hiệu Minh Blog sẽ giúp nhau chia sẻ kiến thức.

    Cảm ơn các bạn.

    Reply

  5. Trung
    Sep 20, 2015 @ 13:03:47

    Đoạn nói về Velinski nên dịch là một cảnh sát trẻ và xông xáo ạ.

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Free counters!

%d bloggers like this: