Lễ cưới mùa đông “cô dâu trắng” kỳ lạ ở Bulgaria


*

Tại ngôi làng Ribnovo xa xôi, nằm trên sườn núi phủ đầy tuyết trắng phía Tây Nam Bulgaria, những nghi thức cưới hỏi truyền thống đã có từ nhiều thế kỷ nay vẫn được duy trì, lễ cưới với “cô dâu mặt sơn trắng”.

Việc chỉ diễn ra vào mùa đông không phải là yếu tố duy nhất khiến lễ cưới truyền thống ở đây trở nên độc đáo, lạ mắt và thu hút đến vậy. Vào ngày trọng đại, các cô dâu phải tuân thủ nhiều nghi thức truyền thống kỳ lạ: họ buộc phải nhắm nghiền mắt, khuôn mặt bị bôi đầy sơn trắng và gắn lên những món đồ trang sức sặc sỡ, kỳ quái…

Kỳ dị những hôn lễ mùa đông

Cô dâu với khuôn mặt sơn trắng, được trang trí bằng những món đồ trang trí sặc sỡ, kỳ quái. Với cách phục sức ấn tượng như thế này, cô dâu sẽ xuất hiện để ra mắt dân làng.

Việc “vẽ” lên mặt cô dâu ở làng Ribnovo được gọi là “gelina – лепене на гелина”. Một số nhà dân tộc học giải thích rằng đeo mặt nạ cho cô dâu sẽ làm cho cô dâu Hồi giáo Bulgaria trở nên vô hình, mất đi danh tính của mình và do đó giúp họ chuyển đổi từ thời con gái sang cuộc sống gia đình.

Kỳ dị những hôn lễ mùa đông

Trong khi lễ phục của cô dâu kỳ lạ như vậy thì chú rể chỉ phải mặc vest.

Kỳ dị những hôn lễ mùa đông

Hiện giờ, các lễ cưới theo phong tục truyền thống ở Bulgaria còn lại khá ít, trong đó, lễ cưới truyền thống ở thị trấn Ribnovo được coi là một trong những nét văn hóa lâu đời, đặc sắc.

Dân làng cùng nhau nhảy múa trong ngày đầu tiên của lễ cưới.

Một lễ cưới truyền thống ở thị trấn Ribnovo sẽ kéo dài trong hai ngày. Dân làng cùng nhau nhảy múa trong ngày đầu tiên của lễ cưới.

Chú rể gỡ bỏ những món đồ trang sức cho cô dâu sau khi lễ cưới kết thúc.

Cô dâu và chú rể đi ra quảng trường trung tâm thị trấn để cùng với những thanh niên khác nhảy múa ăn mừng.

Cô dâu và chú rể nhảy múa trong khi bạn bè và họ hàng kẹp tiền mừng vào quần áo họ.

Dân làng cùng nhau nhảy múa trong ngày đầu tiên của lễ cưới.

Trong ngày đầu tiên này, cô dâu chưa phải phục sức theo nghi lễ truyền thống, trên quần áo của cô lúc này gắn đầy những tờ tiền mà bạn bè và họ hàng mừng tặng.

Cặp đôi mới cưới tham gia vào cuộc khiêu vũ tập thể.

Cặp đôi mới cưới tham gia vào cuộc khiêu vũ tập thể.

Một em bé được địu tới quảng trường trung tâm để xem cuộc khiêu vũ lớn chào mừng lễ cưới.

Một em bé được địu tới quảng trường trung tâm để xem cuộc khiêu vũ lớn chào mừng lễ cưới.

Các nhạc công chơi nhạc rộn vang khắp quảng trường, mời gọi người dân thị trấn tới chung vui.

Các nhạc công chơi nhạc rộn vang khắp quảng trường, mời gọi người dân thị trấn tới chung vui.

Các nhạc công chơi nhạc rộn vang khắp quảng trường, mời gọi người dân thị trấn tới chung vui.

Trong ngày này, những người thân trong gia đình cô dâu, chú rể cũng được phục sức ấn tượng để dân làng nhận ra ai là người nhà của chủ nhân buổi lễ. Họ có trách nhiệm dẫn dắt các hoạt động, chào đón khách khứa.

Kỳ dị những hôn lễ mùa đông

Hoạt động quan trọng nhất của lễ cưới là khi người ta vẽ mặt cho cô dâu, hoạt động này thường diễn ra vào gần cuối ngày cưới thứ hai. Trong một nghi thức chỉ dành cho phụ nữ, cô dâu bắt đầu được thoa lên mặt những lớp sơn dày màu trắng, sau đó được gắn thêm lên những món đồ trang sức sặc sỡ.

Kỳ dị những hôn lễ mùa đông

Cô dâu chú rể đang đứng trước cửa nhà cô dâu để ra mắt dân làng. Tay cô luôn phải cầm theo một chiếc gương.

Kỳ dị những hôn lễ mùa đông

Trong suốt lễ cưới, cô dâu phải nhắm nghiền mắt, cô chỉ được mở mắt sau khi thầy tu đã tới và chúc phúc cho hai vợ chồng.

Phòng tân hôn của cô dâu chú rể.

Phòng tân hôn của cô dâu chú rể.

Chú rể gỡ bỏ những món đồ trang sức cho cô dâu sau khi lễ cưới kết thúc.

Chú rể gỡ bỏ những món đồ trang sức cho cô dâu sau khi lễ cưới kết thúc.

Bulgaria là nước duy nhất trong Liên minh châu Âu mà tỷ lệ người Hồi giáo chiếm khoảng 12% dân số. Họ sống “ở nơi tận cùng thế giới” trong nền văn hóa Hồi giáo đặc trưng giữa đất nước Bulgaria theo Thiên chúa giáo. Họ sống trong xã hội khép kín duy nhất chỉ ở làng Ribnovo và một làng khác. Người dân ở Ribnovo được đặc trưng bởi tôn giáo đạo Hồi của họ nhiều hơn so với nguồn gốc sắc tộc hoặc quốc tịch Bulgaria, và những đám cưới là minh chứng của lòng sùng kính tôn giáo của họ. Trong ngôi làng với 3.500 cư dân có tới hai nhà thờ Hồi giáo và 10 thầy tế.

Cư dân của Ribnovo kiếm sống từ thuốc lá và nông nghiệp, nhưng thu nhập thấp ở đất nước nghèo nhất EU buộc những thanh niên trong làng phải đi tìm việc làm ở các thành phố hoặc ở phương Tây, ít nhất, để thu thập tiền cho đám cưới. Tuy nhiên, đến mùa cưới xin, họ lại trở về làng để tiến hành lễ cưới theo nghi thức truyền thống.

Thế giới bên ngoài khó mà xâm nhập vào Ribnovo và thanh niên địa phương hiếm khi kết hôn với người bên ngoài làng. Các cô gái thường kết hôn trước 22 tuổi.

Những gia đình sinh con gái ở đây thường phải tích trữ của hồi môn cho con từ khi bé gái mới được sinh ra, chủ yếu là những món đồ may đan tự làm như chăn ga, rèm cửa, khăn trải bàn, thảm dệt, tất len…

Các nhạc công chơi nhạc rộn vang khắp quảng trường, mời gọi người dân thị trấn tới chung vui.

Vào ngày thứ bảy trời mùa đông nắng đẹp khi con gái đi lấy chồng, gia đình nhà gái sẽ treo những món đồ này lên một giàn giáo bằng gỗ đặc biệt 50 dài và cao 3 mét được dựng lên trước lễ cưới trên con đường dẫn đến nhà cô dâu.

Hầu như tất cả dân làng đi qua để “kiểm tra” đồ trưng bày, chiếc sân hẹp của nhà cô biến thành nơi giới thiệu về đồ nội thất và thiết bị nhà bếp, những thứ mà cô dâu sẽ mang về gia đình mới của mình.

Điều đặc biệt là trong lễ cưới truyền thống ở Ribnovo, rượu tuyệt đối bị cấm, và quan hệ tình dục trước hôn nhân là điều cấm kỵ .

Сезонът на “белите” зимни сватби в Рибново

Цветелина Илиева, Ройтерс

Булка с боядисано в бяло лице почита старите традиции на българите мюсюлмани

Булка с боядисано в бяло лице почита старите традиции на българите мюсюлмани

Младоженците Муса Бебечки и Фикрие Сабриева по време на сватбената церемония в родопското село Рибново, на около 200 км. южно от София. Снимка: Ройтерс

17-годишната Фикрие Сабриева ще се омъжи по традиционен ритуал, при който очите на булката са затворени, а лицето и ще бъде боядисано в бяло и украсено с ярки пайети. Тя живее „на края на света” и почита мюсюлманската култура в предимно християнска България.

Отдалеченото планинско село Рибново, разположено сред заснежените планини в югозападната част на България, е запазило своя традиционен зимен сватбен ритуал, въпреки десетилетията на преследване от бившия комунистически режим, последвани от ужасяваща бедност, която е принудила повечето от мъжете да потърсят работа зад граница.

„Съседните села също се опитаха да запазят традицията, но там тя постепенно умря. Жените искат да бъдат модерни”, казва 61-годишният Али Мустафа Бушнак, който заедно с дъщеря си е дошъл да гледа сватбата на Фикрие.

„Може да сме накрая на света, но хората в Рибново са много религиозни и горди със своите традиции”, посочва той.

Някои експерти смятат, че строгото придържане към мюсюлманските традиции е отговор на преследванията от миналото.

България е единствената страна в ЕС, където мюсюлманите са 12% от населението. Комунистическият режим, който не толерираше религиозни ритуали, се опита насилствено да интегрира мюсюлманите към предимно православното българско население, като ги принуждаваше да изоставят традиционното си облекло и да сменят имената си със славянски.

Младоженците в двора на Фикрие, превърнат преди сватбата в изложбена зала на всичко, което булката ще занесе в новия си дом. Снимка: Ройтерс.

След падането на комунизма през 1989 г., старите ритуали възкръснаха с огромна сила сред помаците – славяни, които по време на османското владичество са приели исляма. Днес те са 2,5 процента от 7,8 милионното население на България.

Но днес подобен сватбен ритуал може да се види само в затвореното общество на Рибново, както и в още едно село в Балкана. Младите мъже се връщат от чужбина тъкмо за зимните сватби.

Хората от Рибново се идентифицират повече с религията, като мюсюлмани, а не с етноса или националността си. Сватбената церемония също е израз на тяхната дълбока вяра. В селото има десет духовника и две джамии за население от 3500 души.

Семейството на Фикрие усърдно и събира чеиз откак се е родила – предимно ръчноплетени дрехи, юргани, покривки, чаршафи, възглавници, чорапи и килими.

През една слънчева неделя семейството закача всичко това на три метрово дървено скеле, издигнато специално за случая на стръмната, кална улица, която води до къщата на Фикрие.

Почти всички от селото идват да видят изложеното: малкият двор на Фикрие се е превърнал в изложбена зала за мебели и домашни уреди, които младата булка трябва да занесе в новия си дом.

След това момичето и 20-годишният Муса, бъдещият й съпруг, повеждат традиционно хоро на централния площад и бързо са последвани от повечето младежи в селото.

Но най-запомнящият се момент от церемонията е изрисуването на лицето на булката. То се случва на втория ден. Това е дълбоко личен ритуал и на него присъстват само жените роднини. Лицето на Фикрие се покрива с плътен слой бяла боя и после се декорира с цветни пайети. Дълго червено було покрива косата и, главата и се обгръща с гирлянди, а лицето и се забулва от сребристи нишки.

Облечена в шалвари и корсаж във всички цветове на дъгата, булката бива представена на бъдещия си мъж – пред погледите на майка си и баба си.

Фикрие не може да си отвори очите преди ходжата да благослови младата двойка. На сватбата е забранено да има алкохол, а сексът преди брака е табу.

Етнографите казват, че е трудно да се определи точно от кога датира този ритуал. Доскорошният комунистически режим не толерираше изследвания на етническите малцинства и различните религиозни групи.

„Много вероятно е това да си е чисто тяхна традиция. Начин, по който да изразят себе си,“ казва Маргарита Карамихова, професор в Етнографския институт към Българската академия на науките.

Експертите казват, че днес помаците имат проблеми с идентичността и са изправени пред повече предизвикателства, в сравнение с мнозинството мюсюлмани в България, които са етнически турци.

„През 60-те забраняваха мюсюлманската музика по сватбите, не ни даваха да носим традиционните си дрехи, а през 80-те целият помашки сватбен ритуал беше забранен“, казва кметът на местната община Ахмед Башев, който е родом от Рибново

Жителите на Рибново традиционно изкарват прехраната си от тютюн и земеделие, но ниските доходи в най-бедната страна от ЕС ги принуждават да търсят работа в други градове в България или в Западна Европа. Една от причините е, за да съберат пари за сватба.

Външните влияния трудно достигат до Рибново и младите хора рядко се женят за външен човек. Приетата възраст, до която момичетата трябва да е омъжат, е 22 години. 19-годишната Фикрие Инузова, съименичка на булката, казва, че жените от Рибново не бързат да се модернизират.

„Брат ми иска да пътува, да види света… При мъжете е друго. Те могат да правят каквото си искат. Аз искам да остана тук и да се омъжа.“

e-vestnik.bg

***

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Free counters!

%d bloggers like this: