Hoa tulip – chiếc khăn xếp Thổ Nhĩ Kỳ


Tulip là một trong những loại hoa mùa xuân quen thuộc nhất. Tên gọi của hoa tulip theo tiếng Thổ Nhĩ Kỳ là “Tulipa” có nghĩa là khăn xếp. Sở dĩ có tên như vậy vì hình dáng của hoa tulip trông giống như chiếc khăn bịt đầu của người dân Thổ thời đó.


Về tên gọi của hoa, theo một trong những truyền thuyết lâu đời nhất ở Istanbul từ thời Suleyman Đại đế, một lần, có một chàng trai đến quán cà phê phía trước đền thờ Hagia Sophia (nay là viện bảo tàng thu hút rất nhiều du khách đến chiêm ngưỡng 20.000 tấm ngói được các nghệ nhân thủ công thiết kế thành hơn 50 kiểu hoa tulip).

Từ trên khăn xếp của chàng thanh niên, một đóa hoa tulip võng xuống trên tai, biểu lộ tình yêu của anh với một cô gái tên là Lâle (tên gọi hoa tulip theo tiếng Thổ).

Ngồi đối diện với chàng trai là một du khách và là nhà văn người Áo nổi tiếng, Oghier Ghislain Busbecq, đang làm sứ giả tại Istanbul (Constantinople dưới thời Suleyman Đại đế). Busbecq không hề biết tục lệ của người Thổ về việc cài hoa sau tai và cũng chưa bao giờ thấy loại hoa nào như thế. Tiến đến gần chàng trai, ông chỉ vào đóa hoa và hỏi với âm giọng lơ lớ. “Anh bạn, đây là cái…gì? ”. Chàng trai tưởng ông muốn hỏi tên loại vải quấn trên đầu nên đáp rõ từng âm: T l-bent (Mut-xơ-lin).

Hôm sau, Busbecq bỏ vào chiếc hộp các bản viết tay mua từ chợ sách Istanbul để gửi cho người bạn tên là Carolus Clusius ở Hà Lan và kèm theo một vài củ giống hoa với ghi chú: “Bạn thân mến, các củ giống này sẽ cho ra loại hoa màu hồng ngọc. Người Thổ gọi chúng là Tulipan!”.

Sau đó, Clusius mang tulip về ươm tại trung tâm nghiên cứu Hortus Botanicus thuộc Đại học Leiden ( Viện Đại học cổ nhất Hà Lan). Năm 1594 là cột mốc chính thức được chọn để đánh dấu sự hiện diện của tulip trên đất Hà Lan. Carolus Clusius được phong là ông tổ của tulip Hà Lan.

Hiện nay hoa Tulip được trồng rất nhiều ở Hà Lan, Canada, Anh, Mỹ và Úc. Tại các nước này, vào mùa Xuân đều có các lễ hội hoa tulip. Nhưng trong hơn mấy trăm hãng hàng không của toàn thế giới thì chỉ có Hàng không Quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ lấy Tulip làm logo.

Hoa Tulip rất được người Thổ ưa thích, thậm chí họ còn ngưỡng mộ loài hoa này đến độ sùng bái. Hàng năm tại Thổ Nhĩ Kỳ đều tổ chức Lễ hội hoa Tulip như là bằng chứng tình yêu của Sultan dành cho những người vợ của mình.

Tại trung tâm thành phố Edirne nằm trên đường giao nhau của 3 nước Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp và Bulgaria có một công trình tuyệt đẹp là Nhà thờ Hồi giáo Selimiye do Sultan Selim II đặt xây. Đền rất ấn tượng với bốn ngọn tháp và mái vòm đường kính lớn, được dựng trên tám chiếc cột. Ngay chính người kiến ​​trúc sư Mimar Sinan sáng tạo ra ngôi đền cũng coi đó là “một kiệt tác bậc thầy”.

Có một truyền thuyết về hoa tulip liên quan đến nhà thờ Hồi giáo này.

Để xây dựng nhà thờ Hồi giáo, người kiến ​​trúc sư chọn khu trung tâm thành phố. Để có mặt bằng họ phải phá hủy các ngôi nhà và mua đất đai xung quanh. Công việc tiến triển nhanh chóng vì Sultan không tiếc tiền của. Chỉ có một bà lão không chịu bán tài sản của mình. Họ đề nghị tăng giá gấp hai, gấp ba lần nhưng bà đều từ chối. Tùy tùng của Sultan hỏi bà muốn gì và lý do tại sao bà vẫn kiên trì trụ lại. Khi đó, bà dẫn họ vào trong sân và trước mặt họ là quang cảnh không thể tin nổi: một thảm hoa với hàng ngàn hoa bông tulip rực rỡ đầy màu sắc mà người phụ nữ đã chăm sóc trong nhiều năm. Đó là lý do bà không bán đất đai của mình.

Sau khi thỏa thuận rất lâu cuối cùng bà lão cũng đồng ý hy sinh vẻ đẹp này vì một cái đẹp khác, nhưng đổi lại bà yêu cầu trong nhà thờ phải đặt một bông hoa tulip đá, và nhiều tranh vẽ hoa tulip. Kiến trúc sư và những người thợ đã đáp ứng nguyện vọng của bà.

Hiện nay trong nhà thờ Hồi giáo có bức tranh vẽ hoa tulip, nhưng bông hoa quay xuống dưới để gợi nhớ về sự kiên trì của người phụ nữ. Người ta nói rằng kể từ đó Edirne bắt đầu được gọi là thành phố của hoa tulip.

Theo người Thổ thì hoa Tulip tượng trưng cho sự sống phì nhiêu, màu mỡ. Người ta tin rằng hoa Tulip sẽ bảo vệ cho những ai gieo trồng chúng vì loài hoa này là loại dành riêng cho những thiên thần bé nhỏ và các bà tiên, những người thường quây quần dưới các bông hoa và hát cho nhau các bài hát ru con.

Có một chuyện kể rằng, Vua Thổ Nhĩ Kì trước ngày cưới của mình 1 ngày, đã ban lệnh cho người làm vườn làm sao trong ngày cưới phải có nhiều thật nhiều hoa tulip để trang trí trong cung đình, cũng như ngoài vườn phải có đầy hoa tulip nở… Vấn đề là ở chỗ lúc đó là vào tháng 11 mà hoa Tulip thường chỉ nở vào thời gian từ tháng Ba đến tháng Năm.

Người làm vườn đã đi tìm và nhờ được một đạo sĩ thổi sáo suốt một ngày một đêm… và kì lạ thay… sáng sớm hôm sau… cả vườn hoa tulip đều nở rộ, khoe hương sắc… Vị vua rất vui mừng đã ban thưởng cho người làm vườn thanh vàng ròng và người làm vườn đã trao tặng lại cho đạo sĩ vì công lao đó là do người đạo sĩ tạo nên.

Лале – ароматът на пролетта

Лалето е род цветя и е едно от най-познатите пролетни цветя.  Лагтинското наименование на лале е ”Tulipa”, което идва от турски език и в превод значи тюрбан. Повечето видове лалета произхождат главно от Азия, но и малка част от Европа.

Различните сортове лалета цъфтят от март до май. Лалетата са изключително разнообразни бели, жълти, розови, кафяви, всякакви с изключение на сини!

Първите сведения за лалето са свързани с древна Персия. За персите лалето се е превърнало в символ на любовно признание и съвършена любов. Красели са градините на Багдад, възпети са даже и в приказките от 1001 нощ и в стиховете на Хафез.

По-късно лалето е пренесено в Турция. Там се отглежда масово. Всяка година се провежда празник на лалето, като доказателство за любовта на султана към неговите жени.

“Tulipa” – латинското наименования на лалето – идва именно от думата “дулбаш” – турска чалма, а по-късно “тюрбан”.

Втората родина на лалетата е Холандия, лалетата са пренесени там като екзотичен вид и са били голям интерес за всички.

Лалето е възпято в песни, и велики художници са рисували лалета. Днес то е едно от най-популярните и красиви пролетни цветя.

ЛАЛЕТАТА – СИМВОЛ НА СПОДЕЛЕНА ЛЮБОВ !

В центъра на града Одрин и днес се извисява великолепното произведение на Мимар Синан, строителят на джамии, придворният архитект на няколко султана.

Селимие джамия е поръчана от Султан Селим ІІ. Храмът впечатлява с четирите си минарета и диаметъра на купола, издигнат върху осем колони. Самият архитект определя творението си като “произведение на майсторски умения”.

И тук започва легендата за лалето.

За строежа на джамията архитектът избира централната градска част. За да се разчисти теренът, е трябвало да се разрушат къщи, да се изкупят дворни места. Работата напредвала бързо, защото султанът не жалел средства.
Само една старица не искала да продаде имота си. Предложи ли й двойна, тройна сума, тя отказвала. Пратениците на султана я попитали какво още иска и защо упорства. Тогава тя ги завела в двора си и пред погледите на всички тях се открила невероятна гледка – килим от хиляди лалета, пъстри и многоцветни, които жената години наред отглеждала. Това била причината да не продава имота си.
След продължителни преговори старицата все пак се съгласила да жертва едната красота заради другата, но поискала в замяна в джамията да има едно каменно лале, както и много рисунки на лалета.
Архитектът и строителите изпълнили желанието й. Сега в джамията има нарисувано лале, но обърнато надолу с цвета, за да напомня за упоритостта на жената. Казват, че оттогава започнали да наричат Одрин Градът на лалетата.

Одрин - градът на лалетата

Първите сведения за лалето са свързани с древна Персия. За персите лалето се е превърнало в символ на любовно признание и съвършена любов. Красели са градините на Багдад, възпети са даже и в приказките от 1001 нощ и в стиховете на Хафез.

По-късно лалето е пренесено в Турция. Там се отглежда масово. Всяка година се провежда празник на лалето, като доказателство за любовта на султана към неговите жени. “Tulipa” – латинското наименования на лалето – идва именно от думата “дулбаш” – турска чалма, а по-късно “тюрбан”.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Free counters!

%d bloggers like this: