Survaki – ngày lễ đầu năm mới của Bulgaria


Người Bulgaria gọi ngày đầu tiên của năm mới là Vasilyovden, còn tên gọi theo phong tục dân gian, điển hình cho ngày lễ này là “Survaki” hoặc “Surva”.

Vào ngày đầu tiên của năm mới – mùng 1 tháng Giêng, Giáo hội Chính thống kỷ niệm Vasilyovden. Vào ngày này đạo Cơ đốc phương Đông kỷ niệm ngày lễ Thánh Basil vĩ đại. Đồng thời cũng là ngày lễ dân gian Surva.

Theo ngạn ngữ dân gian – “Năm mới – vận may mới”, vì vậy tất cả các phong tục của ngày mùng Một tháng Giêng đều nhằm mục đích đảm bảo hạnh phúc và thịnh vượng trong 365 ngày tới.

Vào đêm trước lễ Survaki, bà chủ nhà chuẩn bị một chiếc bánh truyền thống với lộc may mắn, được làm từ được vỏ bánh cán vỏ và phoma. Trong chiếc bánh dấu những điều may mắn, bằng cách sử dụng búp cây dương đào.

Trên bàn ăn có bánh mì, gà luộc “gà Vasilyovska”, bắp luộc, bánh ngọt may mắn và bánh banitsa gọi là “Mlýn”. Cả thủ lợn Giáng sinh luộc cũng được bày. Thanh niên nam nữ giấu mẩu bánh đầu tiên dưới gối của mình và tin rằng họ sẽ kết hôn được với người mà họ mơ thấy. Vào ngày này tất cả những người tên là Vasil, Vasilka ra chào đón khách.

Trẻ em làm những chiếc “survachkas”, trang trí những cành cây dương đào – theo thần thoại dân gian, đó là loài cây đầu tiên thức giấc sau mùa đông. Vào buổi sáng sớm, lũ trẻ đập vào lưng mọi người, chúc họ sức khỏe tốt, đáp lại, họ tặng chúng quà.

Ở một số vùng phía Tây Bulgaria, những người đàn ông đeo mặt nạ gọi là survakari, đi đến các nhà, vỗ lưng chủ nhà, đọc lời ban phước lành vì sức khỏe và sinh sôi.

Chữ gốc Iran “Sura” có nghĩa là “sức mạnh”, “quyền lực”. Như vậy, “Surva” là “mạnh mẽ” theo nghĩa được sử dụng để mô tả năm kinh tế – “một năm mạnh mẽ” với sản lượng tốt. Cũng như vậy trong lời chúc – “bó lúa vàng trên cánh đồng, quả táo đỏ trong vườn …”. Trong trường hợp “mạnh mẽ” đồng nghĩa với “nhiều” trong ý nghĩa định lượng. Và hoàn toàn tự nhiên, một năm màu mỡ trong kinh tế và vui vẻ, vô tư, cũng được nhắc trong mong muốn của những người survakars.

image

Днес празнуваме Васильовден или Сурваки

В първият ден от новата година – 1 януари източноправославната църква празнува Васильовден. На този ден източните християни почитат паметта на Св. Василий Велики.

Българите наричат първия ден от новата година Васильовден, а по името на народния обичай, типичен за този празник – още “Сурваки” или “Сурва”.

Според народната поговорка – „Нова година – нов късмет”, затова всички обичаи на 1.І. целят осигуряване на щастие и благополучие през идните 365 дни.

Вечерта срещу Сурваки стопанката приготвя традиционната баница с късмети, която се приготвя от точени кори и сирене. В нея се слагат късметите, като за целта се използват дряновите пъпки. Освен в тези късмети в баницата се слага и пара.

На трапезата има погача, варен “васильовски петел”, варено жито, пита с късмети и баница, наричана “млин”. Поднася се и сварената глава от коледното прасе. Момите и ергените скриват първото парче от погачата под възглавницата си и вярват, че ще се омъжат за този, когото сънуват. На този ден всички с името Васил, Василка посрещат гости.

Народната традиция свързва празника на Св. Василий Велики с обичая сурвакане.

На Васильовден къщите спохождат момчета и ергени сурвакари с дрянови сурвачки, украсени с разноцветна вълна, с пуканки и сушени плодове. След като обходят къщите, сурвакарите хвърлят сурвачките в реката, “за да тече животът като вода”.

В Родопите ергените и момчета сурвакари носят със себе си гладък речен камък, който дават на стопанина на къщата с пожелание да му е тежка кесията, колкото е тежък камъкът. В Западна и Северна България на Васильовден се правят момински надпявания на пръстени и китки, наричани “Дайлада”или “Тъйлада”. В това название се откриват остатъци от култа към древната езическа славянска богиня на любовта и брака Лада.

От иранската дума “сура”, която означава “мощ”, “сила”. Така “сурва” е “силна”, в смисъла, в който се употребява при описание на стопанската година – “силна година” при добър добив. Така е и в пожеланията – “златен сноп на нива, червена ябълка в градина…”. В случая “силна” е синоним на “много” в количествен смисъл. И напълно естествено, благодатната в икономическо отношение година е и весела, безгрижна, което също се споменава в пожеланието на сурвакарите.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Free counters!

%d bloggers like this: