Chúa nhật Lễ Phục sinh


Lễ Phục Sinh là ngày các giáo dân dòng Slavơ chính thống và dòng Catholic Hy Lạp cử hành lễ kỷ niệm sự sống lại của Chúa Giêsu. Đây là ngày lễ lớn nhất đối với cho người Kitô hữu Phương Đông.
Lễ Phục Sinh không cố định vào một ngày trong năm, mà thường rơi vào ngày Chủ nhật đầu tiên sau ngày trăng tròn đầu tiên sau xuân phân. Hàng năm ngày lễ dịch chuyển trong khoảng từ ngày 22 tháng Ba đến ngày 8 tháng Năm được xác định theo một bảng đặc biệt phù hợp với lịch mặt trăng. Lễ được tổ chức trong ba ngày liên tiếp.

Ngoài ra Tây Phương thì dùng lịch Gregorian, còn Đông Phương dùng lịch Julian, nên ngày lễ Phục Sinh của 2 bên không trùng nhau.

Tuy nhiên năm 2010 chỉ có 1 ngày Lễ Phục Sinh là 04 tháng Tư, năm 2011 là ngày 24 tháng Tư. Năm 2012, theo Kitô giáo Tây phương, Lễ Phục sinh rơi vào ngày 8  tháng Tư, còn theo Kitô giáo Đông phương là ngày 15 tháng Tư (1).


Việc chuẩn bị cho buổi lễ được bắt đầu từ một tuần trước lễ Phục Sinh, được gọi là Tuần Thánh. Lễ kỷ niệm  được tổ chức trong ba ngày. Vào buổi tối ngày Thứ bảy, Lễ  phụng vụ  tổ chức long trọng, đúng vào lúc nửa đêm, linh mục sẽ công bố sự phục sinh với những lời “Chúa Kitô đã sống lại.” Cùng với việc công bố Phục Sinh, vị linh mục mang ra một ngọn nến đang cháy, tất cả những người có mặt đều châm lửa từ ngọn nến đó để mang về nhà mình. Điều này cũng tương tự như  Lễ châm nến tại đền thờ “Đức Thánh Phục Sinh” ở Jerusalem.

Kinh Phúc âm kể rằng, ngày thứ ba sau khi thi thể Đức Chúa Jesus được khâm liệm, vào sáng sớm ngày chủ nhật, một số phụ nữ trọng đạo (gồm Maria, Salomia, Ioanna) mang hương thơm đến chỗ quan tài, để làm lễ cho Đức Chúa. Khi đến nơi, họ ngạc nhiên thấy tảng đá lớn chặn lối vào hang đã bị dịch qua một bên, quan tài trống rỗng, còn trên tảng đá có một thiên thần đang ngồi, dáng như tia chớp, quần áo trắng muốt như tuyết. Thiên thần bảo: “Đừng sợ, vì ta biết các ngươi đến tìm Chúa Jesus bị đóng đinh câu rút. Người không có ở đây, vì Người đã hồi sinh như lời Người đã nói”. Những người phụ nữ vừa mừng vừa sợ, vội vã quay về báo tin cho các Thánh tông đồ. Khi đó, Đức Chúa đã hiện ra và bảo: “Đừng sợ, hãy đi nói với các anh em của ta đến Galileia, ở đó họ sẽ nhìn thấy ta”.

Từ thời các vị Thánh tông đồ đến nay, nhà thờ công giáo đều làm lễ kỷ niệm sự kiện Đức Chúa phục sinh vào ban đêm. Một trong những tập tục không thể thiếu được, là việc linh mục và các con chiên tổ chức lễ rước thánh giá xung quanh nhà thờ vào đêm Thứ Bảy Vĩ Đại sang ngày Lễ Phục Sinh, để tượng trưng cho việc các môn đồ của Chúa Jesus cùng nhau đi gặp Người sau khi Người sống lại.

Các biểu tượng chính của Lễ Phục Sinh ở Bulgaria là nhuộm trứng và làm bánh kozunak.

Với người theo đạo Thiên chúa, quả trứng tượng trưng cho ngôi mồ của Chúa. Người ta quan niệm như con gà con tự mổ vỏ trứng chui ra, Chúa Jesus an táng trong ngôi mộ đá đã đập vỡ cửa mồ và sống lại. Trứng cũng là biểu tượng cho sự hồi sinh trở lại của Người. Vì thế trong ngày lễ Phục Sinh, những quả trứng được luộc lên, sau đó nhuộm và vẽ lên trứng điều mà mình yêu thích hay mong ước.

Photobucket

Không rõ tục lễ nhuộm trứng bắt đầu từ khi nào. Có những tư liệu lịch sử và khảo cổ học cho thấy rằng những quả trứng được nhuộm và đem tặng từ thời Ai Cập, Ba Tư, Rome, Trung Quốc và Hy Lạp cổ đại. Các nghi lễ gắn liền với chúng tượng trưng cho sự sinh sôi cuộc sống.

Tục lệ tặng nhau trứng tô màu xuất hiện từ thế kỷ thứ I sau Công nguyên. Theo truyền thuyết, thời xưa, khi ai đến gặp hoàng đế đều phải mang theo lễ vật quý. Nhưng khi môn đồ nghèo của Chúa Jesus là Maria Magdalina đến gặp Hoàng đế La Mã Tiveri để truyền đạo, thì chỉ mang đến tặng được một quả trứng gà. Hoàng đế Tiveri ban đầu không tin vào những điều Maria truyền dạy về sự kiện Đức Chúa Phục sinh, nên bảo: “Không thể có chuyện người đã chết lại sống dậy được! Điều đó không thể có, trừ phi quả trứng này tự nhiên biến thành màu đỏ”. Ngay lập tức, một sự lạ đã diễn ra ngay trước mắt hoàng đế – quả trứng gà bình thường biến thành màu đỏ, tượng trưng cho máu của Chúa Kitô, và minh chứng cho phép màu của Người.  Kể từ đó xuất hiện phong tục các Kitô hữu tặng trứng đã nhuộm đỏ vào ngày Lễ Phục Sinh. Dần dần người ta bắt đầu dùng thêm các màu sắc khác.  màu đỏ tượng trưng cho may mắn, màu xanh cho hy vọng, trẻ trung trong sáng, màu vàng cho sự khôn ngoan, màu trắng cho thanh bạch, màu cam cho sức mạnh.

Tại Bulgaria có truyền thống nhuộm trứng vào ngày Thứ Năm hoặc Thứ Bảy Tuần Thánh, và số lượng trứng phụ thuộc vào số các thành viên trong gia đình, còn ở nông thôn thì tính đến cả số gà mái đẻ. Họ thường nhuộm từ 30-40 đến 200 quả trứng. Quả đầu tiên được sơn màu đỏ bởi người phụ nữ lớn tuổi nhất. Trong khi quả trứng vẫn còn ấm và tươi màu sơn, bà dùng trứng đó vẽ dấu thánh giá trên trán trẻ em, sau đó đến tất cả những người khác trong gia đình. Sau nghi lễ này việc sơn trứng do các phụ nữ trẻ trong nhà làm.

Tục lệ nhuộm trứng các màu cùng với làm bánh ngọt có nhân táo, nho khô (bánh Kozunak) đã có từ bao đời nay trong đời sống của người dân Bulgaria. Ngay từ ngày Thứ Năm Lớn họ đã bắt đầu nhuộm trứng, làm bánh, đi lễ nhà thờ, tụng kinh.

Sang ngày Thứ Sáu Lớn, họ đem tặng những quả trứng đã nhuộm và được vẽ hình cây thánh giá cho con cháu, họ hàng, cầu chúc cho nhau những điều tốt lành, phân phát bánh Kozunak, nhận lại bánh và trứng từ những người xung quanh.

Tới ngày Thứ Bảy ớn, họ đi thăm mộ những người đã chết, cầu chúc cho linh hồn được an nghỉ nơi chín suối. Sang ngày Chủ Nhật, ngày Lễ Phục Sinh chính thức, tất cả mọi người đều đi lễ Nhà thờ, nghe cha Đạo đọc kinh sám hối, giảng về sự nghiệp của Chúa, về cái chết của Người để cứu rỗi nhân loại.

 – Kitô giáo Tây phương (Công giáo Roma – Roman Catholic) 

– Kitô giáo Đông phương (Chính thống giáo – Orthodox)

Kitô giáo Đông phương là tôn giáo phổ biến nhất ở Hy Lạp, Bulgaria, Romania, Nga, Belarus, Cộng hòa Cyprus, Gruzia, Macedonia, Moldova, Montenegro, Serbia và Ukraina.

Великден е

Великден (Възкресение Христово, Пасха) е денят, в който християните празнуват възкресението на сина Божи Иисус Христос.

Празникът е свързан по време с първото пълнолуние след пролетното слънцестоене, и така всяка година Великден се пада на различни дати.

Подготовката за честването му започва в седмицата преди Великден, наричана Страстна седмица. Празнува се три дни.

Вечерта преди полунощ в събота се отслужва тържествено богослужение, като точно в полунощ свещеникът обявява Възкресението с думите “Христос Воскресе”. При обявяването на Възкресението, свещеникът изнася запалена свещ, от която всички присъстващи палят своите свещи, които носят по домовете си. Последованието, свързано със запалването на свещите, е заимствано от подобно, което се извършва в Йерусалим, в храма “Св. Възкресение”, при слизането на Благодатния огън. В християнската религия на Възкресение Христово (Великден) се чества възкръсването на Иисус Христос на третия ден, след като е разпънат на кръст и погребан. Празната гробница е видяна от жените мироносици, посетили гроба. Иисус Христос се явява на Мария Магдалена и на апостолите.

Великденските символи са:

боядисването на яйцe
месенето на козунак

Не е известно кога за пръв път са започнали да се боядисват яйца. Има исторически и археологически данни, че яйцата са се багрили и дарявали още в древен Египет, Персия, Рим, Китай и Гърция. Ритуалите, свързани с тях, символизирали раждането на живота. Според християнските предания, когато Мария Магдалена отишла в Рим да се срещне с римския император, следвайки този обичай, тя му подарила яйце, което било обагрено в червено, символ на кръвта на Христос. Оттогава навлязъл обичаят християните да си подаряват боядисани в червено яйца на Великден. Постепенно започнали да се използват и други цветове. В България традиция е яйцата да се боядисват на Велики четвъртък или Велика събота, като броят им зависи от членовете на семейството, а в селата – и от броя на кокошките-носачки. Боядисвани са от 30-40 до 200 яйца. Първото се оцветява винаги в червено от най-възрастната жена. Докато то е още топло и прясно боядисано, тя рисува кръстен знак на челата на децата, а после на всички останали от семейството. След този ритуал боядисването се поема от младите жени в къщата.

Великденски символи по света

Векове преди Христа, паганските племена в Европа чествали красивата богиня на пролетта, наречена Еostre. С фестивала в края на март, времето на пролетното равноденствие, се отбелязвал края на зимата и раждането на новия живот. Някои считат, че названието на празника Easter, идва от името на богинята, а други – че се свързва с изгряването на слънцето от изток.

Великденските яйца

Яйцето е най – популярният светски символ на Великден по цял свят. Във всички култури, яйцето символизира началото на новия живот. Една латинска поговорка казва: “Целият свят е създаден от едно единствено яйце”.
Яйца са били боядисвани, подарявани и изяждани по време на великденските фестивали в древен Египет, Персия, Гърция и Рим. Тези култури възприемали яйцето като емблема на вселената, като творение на върховния бог, като покълването на живота Християните от Близкия Изток възприели тази традиция, а яйцето се превърнало в религиозен символ, олицетворявайки пещерата – гробница на Христос, чийто камък той отместил.
До 15 век няма сведения за великденски ритуали, включващи яйца, в Западна Европа. В средните векове яйцата често били боядисвани в червено, и символизирали кръвта на Христос. В днешни времена на великден в САЩ се крият 1 билион боядисани яйца в паркове, задни дворове, дори и на поляната пред Белия дом.
Шоколадовите яйца се появяват края на 18 век. Пластмасовите яйца, използвани за украса, правят своя дебют началото на 60 – те години.

Великденският заек

Великденският заек има своя произход от пред–християнската наука за плодородието. Зайците, и по – точно дивите зайци, са символ на изобилието на пролетта.

От античността зайците са символ на луната, а първото пълнолуние след пролетното равноденствие, бележи и датата на Великден. Дивите зайци се раждат с отворени очи, докато питомните зайци се раждат слепи. Считало се е, че те никога не мигали и не си затваряли очите, и че са нощни създания, както и луната. Също така, те носят малките си един месец, преди да ги родят, както и на луната и е нужен един месец, за да достигне отново пълната си фаза.
Легендата разказва, че Великденският заек в началото е бил голяма красива птица, принадлежаща на богинята Еostre. Един ден, тя превърнала своята любима птица в див заек. И тъй като Великденският заек е все още птица по душа, той продължава да прави гнезда и да ги пълни с яйца.

Mùa Phục sinh trên toàn châu Âu

Lễ Phục sinh được đón mừng trên toàn thế giới với nhiều phong tục thú vị khác nhau. Biểu tượng của ngày lễ này chính là các con vật nhỏ như thỏ, cừu và gà con. Tục trang trí trứng và nấu thức ăn truyền thống cũng không thể thiếu trong ngày này.

Trứng gà là món quà đặc trưng trong dịp Lễ Phục sinh. Chúng thường được luộc chín và nhuộm màu bằng nhiều cách. Những phụ nữ chăm chỉ còn tỉ mỉ dùng sáp nén hay màu đặc biệt vẽ lên vỏ trứng. Tượng trưng cho sự mắn đẻ, sức sống và phục sinh, trứng gà chính là biểu tượng lớn nhất trong dịp lễ này.

quất roi đòi trứng, lễ phục sinh

Quất roi đòi trứng (Blesk)

Tục quất roi và tặng trứng

Thông thường, vào ngày Thứ Hai Phục Sinh sẽ diễn ra một truyền thống nổi tiếng mà trai tráng đều thích. Họ làm một chiếc roi đặc biệt kết từ những cành liễu và buộc những dải lụa đầy màu sắc. Truyện xưa kể rằng thiếu nữ nào được quất vào đít hôm đó sẽ khỏe mạnh và dồi dào sức sống cả năm. Lúc đó, cô gái phải đền ơn chàng trai bằng cách kéo buộc 1 dải lụa thành nơ và tặng chàng 1 quả trứng Phục sinh.

Mỗi nước một tục

Truyền thống Phục sinh ở các nước nói tiếng Anh là tương tự. Vào sáng chủ nhật, trẻ con thương lục tìm khắp nhà những quả trứng được bố mẹ chúng đã trang trí và giấu từ trước. Tại Tây Ban Nha, vào ngày Thứ Năm Xanh trước khi Chúa từ trần, người dân ăn vận trang phục truyền thống và nhảy múa rước xương cốt từ nửa đêm cho đến sáng. Người Đức lại đốt một cây thông từ mùa Giáng sinh để nhóm lên ngọn lửa Phục sinh, tượng trưng cho sự trở về ấm áp của mùa xuân và xua tan mùa đông. Ở Đan Mạch, Phục sinh là dịp để người ta viết thư thăm hỏi nhau, có khi còn kèm một câu đố, chỉ đến một nơi nào đó. Nếu người nhận được thư giải đố và tìm ra được địa điểm đó, họ sẽ nhận được một quả trứng Phục sinh.

Món ăn truyền thống

Mùa Phục sinh cũng đi kèm với những món ăn truyền thống. Thông thường, bánh ngọt hình con cừu hay thỏ được các bà và mẹ nướng. Một số gia đình còn nướng cả bánh mặn với trứng, thịt hun và rau xanh.
Ý – Frittata: Một loại bánh trứng tráng kèm thịt, pho-mát và rau xanh.
Anh – Hot cross bun: Bánh ngọt với mứt hoa quả, bột quế và nho khô, trên bề mặt có hình chữ thập được làm từ đường. Ở Anh, chúng được ưa thích và bán quanh năm.
Nga – Pascha (Па́сха): Làm từ váng sữa và pho-mát, người dân ở các miền quê thường đem nó vào nhà thờ và thắp một ngọn nến lên trên. Màu trắng của bánh tượng trưng cho sự tinh khiết trong mùa Phục sinh.
Tây Ban Nha – Torrija: Một lát bánh mì ngâm sữa,hoặc rượu vang, nêm thêm mật ong, mứt và quế vài ngày, sau đó được đem ra nhúng vào trứng và rán vàng. Đây là loại bánh được làm chủ yếu vào mùa ăn chay trước Lễ Phục sinh.
Phần Lan – Mämmi: Bánh này được làm từ bột mì, mạch nha, vỏ cam và đường đen trộn đều rồi đem nướng. Sau khi nguội, Mämmi có thể để được 3-4 ngày và ăn với kem.
Séc – Mazanec: Đây là một loại bánh ngọt tương tự được làm ở Séc từ bột mì, trứng, nho khô và hạt dẻ.

Theo vietinfo./.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Free counters!

%d bloggers like this: