Dionysus – Thần Rượu nho


DIONYSUS (Thần thoại La Mã gọi là Bacchus) là vị thần Rượu Nho. Dionysus chính là con trai của thần Zeus và công chúa Semele, con gái Vua Cadmus sáng lập ra thành Thebes.

Khi có thai với thần Zeus, Semele nghe theo lời xúi giục của Hera nài nỉ xin Zeus cho nàng nhìn thấy dung nhan của vị Thần oai quyền nhất vũ trụ. Vì không thể thuyết phục được nàng, thần Zeus đã lộ rõ sức mạnh và quyền uy của mình và hiện nguyên hình là vị thần Sấm Sét. Nhưng nàng công chúa Semele , vì là người trần nên không chịu nổi sấm sét kinh thiên động địa, đã  bị thiêu cháy thành than sau khi sinh non ra Dionysus. Zeus lúc đó đã rạch đùi mình và ủ Dionysus vào đó để nuôi sống đứa bé bằng sức mạnh của Vị thần tối cao.


Tác phẩm “Jupiter và Seleme”, Jacopo Tintoretto, 1545. Zeus biến thành vị thần và hào quang cũng như sấm chớp của ông sắp sửa thiêu cháy Seleme – đang nằm trên giường háo hức muốn nhìn thấy dung nhan thật của người yêu.

Để tránh cơn ghen tuông của Héra, thần Zeus đem giao đứa bé cho các Nữ thần Thời Khắc và Sơn Thủy nuôi dưỡng ở thung lũng Nyse. Cậu bé được đặt tên là Dionysus, và sống vui vẻ giữa các nàng tiên cho đến khi thành một chàng trai khoẻ mạnh.


“Hermes giao Bacchus cho các nàng tiên” Francois Boucher, 1734. Hermes đang đội mũ, ngồi trên mây, hai nàng tiên ngồi giữa bồng Dionysus.

Một ngày, Dionysus đi hái nho về, cho tất cả vào chậu, rồi để ở chân tường. Khi chàng với tay lên lấy đồ ở trên giá, chàng vô tình giẫm vào chậu nho. Chàng không biết nên làm thế nào, liền để lại trong hang rồi ra về. Vài ngày sau, chàng quay trở lại thì thấy có một mùi rất thơm toả ra từ chậu nho bị giẫm nát hôm trước. Khi uống nước nho vào thì có cảm giác sảng khoái và nước cũng rất ngon. Dionysus rất thích thứ nước đó và đặt tên nó là rượu nho. Chàng quyết định sẽ làm cho cả thế giới phải tôn vinh nó. Trải qua bao cuộc hành trình, những hiểu lầm, chàng đã thu nạp được đệ tử, được cha chàng là thần Zeus đón về đỉnh Olympus và trở thành một vị thần.


Dionysus mê rượu từ nhỏ.

Từ đó Dionysus là thần rượu nho của Hy Lạp cổ đại. Thần dạy loài người cách trồng nho và cất rượu, đem lại cho loài người sức mạnh và niềm vui sảng khoái. Thần là người truyền cảm hứng để tạo ra các nghi lễ cuồng loạn, các tục thờ cúng, carnivals và các lễ kỷ niệm. Trong số mười hai vị thần trên đỉnh Olympia thì Dionysus là người có tầm ảnh hưởng lớn đối với đời sống tinh thần của người Hy Lạp cổ đại. Vị thần tương tự với Dionysus đối với người La Mã là Bacchus.

Là một vị thần vui tính Dionysus thích đi chu du đây đó. Thần đội chiếc vành kết bằng dây nho trên đầu, trong tay cầm một cây gậy có núm bằng quả thông và quấn dây trường xuân xung quanh. Theo sau Thần là các nữ thần sơn thủy và các vị thần đồng quê vừa đi vừa uống rượu nho và múa hát vui vẻ.

Ngoài ra, Dionysus còn có vị thần đỡ đầu cho nông nghiệp và nhạc kịch. Dionysus được xem là một Liberator, vị thần giải phóng con người khỏi sự tẻ nhạc trong cuộc sống để hòa mình vào sự cuồng loạn với rượu và chất kích thích. Ông còn là người có khả năng giúp cho người trần thế có thể trò chuyện với linh hồn của người chết.

Dionysus đã cứu thoát Ariadne sau khi nàng bị Theseus bỏ rơi. Chàng cũng đã cứu mẹ mình từ địa phủ, sau khi thần Zeus cho bà biết sự thật thần chính là vị thần Bão tố và đã dùng tia chớp tiêu diệt bà.

Dionysus chính là người đã cho Midas khả năng biến mọi thứ ông ta chạm vào trở thành vàng, nhưng sau đó chính thần cũng đã lấy lại khả năng này khi chứng minh cho Midas thấy nó không phải là một điều ước khôn ngoan vì bất cứ cái gì Midas chạm vào đều biến thành vàng, kể cả thức ăn.

ST

Празникът на Дионис

Древногръцката традиция за отбелязване на Дионис – бог на веселието и виното

Късният гръцки бог на виното и веселието Дионис е извлечен от древнобалканско годишно божество. То е било известно под различни имена, като се предполага, че наименованието при траките е било Загрей.

В орфическата доктрина била мотивирана връзката между Великата богиня-майка и този мъжки годишен бог.

За гърците Дионис е син на върховния бог Зевс и красивата Семела. В тяхната митология е оформена сложна интрига, според която изгарящата от ревност съпруга на Зевс, Хера, внушила на Семела да поиска от Гръмовержеца да се покаже в божествения си вид. Това я убило и Зевс вшил в бедрото си невръстния Дионис.

По-късно детето било отгледано в пещерата на нимфите и тук ясно прозира орфическата първооснова. Според нея Дионис първо бил роден от богинята Персефона и се наричал Загрей. По-късно бил разкъсан и изяден от титаните, заради което те били изпепелени от Зевс. Чак след това той отново бил роден от Семела, т.е. в митологията са се създали два образа на Дионис – ранният тракийски и следващият го по време гръцки. Още по-късно се слива с римските божества Либер и Бакх, съчетавайки и техните функции.

Ранният тракийски бог проличава в пищните оргиастически мистерии, известни днес като дионисии или вакханалии. Съществува и връзка с певеца Орфей – точно Дионис превръща в дървета менадите, разкъсали героя. В елинистическите страни и Рим култът към бога бил съпроводен с необуздано веселие и диви оргии.

Те се провеждали в планините под светлината на факли и в най-дългата зимна нощ. Големите дионисии в Атина пък били в началото на пролетта. Хорови песни, музикални и сценични спектакли представяли събитията от живота на бога. Празненствата били придружавани с величествени шествия, на които изнасяли дървената статуя на Дионис. Много интересни били празненствата “ленеи”, провеждани през януари-февруари. На тях вакханките носели украсен дървен ствол, облечен с дрехи.

Няма съмнение, че това е реминисценция от древната фалическа същност на годишния бог. В тази насока е забележителен съхраненият в Странджа обичай “бял кукер”. При ритуала мъж без маска и с привързан дълъг дървен червен фалос рови с него земята, като я осеменява символично. Кулминацията е символичен полов акт между кукера и неговата “баба”.

Останала е и връзката с пещерата, като място за мистериално съвкупляване. Тук отново са налице останките от култа към Дионис, израснал в дълбока пещера (утроба). Във “Вакханките” на Еврипид оргиастическите шествия при дионисиите стават именно в пещери.

public-republic.com

1 Comment (+add yours?)

  1. utitgg
    Oct 12, 2012 @ 22:20:02

    rất cám ơn bài post của anh

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Free counters!

%d bloggers like this: